Warwick Üniversitesi astronomlarının 151 beyaz cüceyi inceleyen çalışması, bazı yıldızların insan gözüne yeşil, pembe, mor ve başka sıra dışı tonlarda görünebileceğini ortaya koydu. Bulgular, yıldız rengini belirleyenin yalnızca sıcaklık olmadığını; atmosferdeki elementlerin de ışığın görünümünü değiştirebildiğini gösteriyor.
Atmosferdeki elementler yıldız rengini değiştiriyor
Warwick Üniversitesi Astronomi ve Astrofizik Grubu’ndan Mark Hollands’ın liderlik ettiği araştırma, RAS Techniques and Instruments dergisinde yayımlandı. Ekip, yıldızlardan gelen ışığın renk algısını inceleyerek atmosfer bileşiminin görünür renk üzerindeki etkisini araştırdı.
Beyaz cüceler, yaşamlarının sonuna ulaşmış yıldızlardan geriye kalan yoğun kalıntılar. Bu yıldızların güçlü yer çekimi ve farklı atmosfer yapısı, ışığın belirli dalga boylarının emilmesine neden olabiliyor. Böylece alışılmış yıldız renklerinden farklı görünümler ortaya çıkabiliyor.
151 beyaz cücenin beşinde sıra dışı tonlar
Araştırmacılar, 151 beyaz cüceye ait gözlem verilerini insan gözünün renk algısını yansıtan bir simülasyonda değerlendirdi. Örneklerin 146’sı yaklaşık 6800 Kelvin ortalama sıcaklığa sahipti ve parlak, hafif mavimsi beyaz görünüyordu. Diğer beş yıldızın renkleri ise camgöbeği, sarı, mor ya da menekşe, pembe ve yeşil olarak belirlendi.
Yeşil görünen beyaz cüce
Öne çıkan örneklerden WD J1330+6435, kayalık bir gezegen sisteminden kalan maddelerle çevrili ve bu maddeleri atmosferine çekiyor. Elementlerin ışık üzerindeki etkisi, yıldızın soluk yeşil algılanmasına yol açıyor. Araştırmacılar bu cismi, insan gözüne yeşil görünebilecek ilk yıldız örneği olarak nitelendiriyor.
Karbonun verdiği somon pembesi
WDJ0902+2010 ise atmosferindeki yüksek karbon miktarı nedeniyle somon pembesi renkte görünüyor. Karbon, belirli dalga boylarındaki ışığı emiyor; bu yıldızdaki karbonun kaynağı ise yıldızın kendi iç katmanları.
Renkler zamanla değişebilir mi?
Araştırmaya göre beyaz cücelerin güçlü yer çekimi, atmosferdeki elementleri zaman içinde daha derin katmanlara çekebiliyor. Bu nedenle yeşil gibi sıra dışı renklerin milyonlarca yıl içinde kaybolup yerini olağan beyaz veya turuncu tonlara bırakması bekleniyor.
Karbonu yıldızın içinden gelen WDJ0902+2010 bu açıdan farklı. Çalışmada, pembe görünümünü milyarlarca yıl boyunca koruyabileceği belirtiliyor.
Çalışmanın sonuçları, yıldız renklerinin sıcaklığın yanı sıra atmosferin kimyasal yapısına ilişkin de bilgi taşıdığını ortaya koyuyor. Buna göre yıldızların görünür renk çeşitliliği, alışılmış beyaz, mavi, kırmızı ve turuncu tonlarının ötesine geçebiliyor.
