Berlin’de Sol Parti, SPD ve Yeşiller arasında Vanessa Emde’nin parlamento grubundan çıkarılması talebi ve antisemitizmle mücadele mutabakatı nedeniyle askıya alınan hükümet görüşmeleri yeniden başladı. Üç parti, 8 Ekim’de imzaladıkları mutabakatı kurulması halinde koalisyon sözleşmesine dahil etme konusunda anlaştı; Emde de Sol Parti grubunda kalacak.
Görüşmeler 13 Ekim’de kesilmiş, taraflar 14 Ekim akşamı yeniden bir araya gelmişti. Yaptırımların hangi koşullarda uygulanacağı ve koalisyon sözleşmesinin diğer hükümleri, sürece devam edilerek müzakere edilecek.
Taraflar yeniden masaya oturdu
Sol Parti Parlamento Grubu Eş Başkanı ve seçilmiş yönetici belediye başkanı Elif Eralp, 14 Ekim akşamı Alman Basın Ajansına yaptığı açıklamada, üç partinin temsilcilerinin görüştüğünü söyledi. Eralp, görüşmenin iyi ve açık geçtiğini, taraflar arasındaki yanlış anlamaların giderildiğini belirtti.
Partiler, 8 Ekim’de kabul ettikleri antisemitizmle mücadele mutabakatını olası koalisyon sözleşmesine eklemeyi kararlaştırdı. Eralp, görüşmelerde çok sayıda ortak nokta bulunduğunu ifade etti. Sol Parti’nin hükümet müzakerelerine geçip geçmeyeceğine ise parti kongresi karar verecek.
Emde’nin gruptan çıkarılması talebi krize yol açtı
Neukölln’den doğrudan seçilen Sol Partili milletvekili Vanessa Emde’nin Filistin dayanışmasına verdiği destek, İsrail’in politikalarına ilişkin açıklamaları ve demokratik tek devlet çözümünü savunması SPD ile Yeşillerin tepkisini çekmişti. İki parti, bu görüşlerin İsrail’in Yahudi devleti olarak varlığını reddettiğini ve ortak mutabakatla bağdaşmadığını savunarak Emde’nin parlamento grubundan çıkarılmasını istemişti.
Sol Parti, antisemitizm karşıtı bildiriyi imzalayan Emde’yi 13 Ekim’de kurulan parlamento grubuna dahil etti. Bunun üzerine SPD ve Yeşiller koalisyon görüşmelerini askıya aldı. Yeşiller Federal Eş Genel Başkanı Felix Banaszak, 14 Ekim sabahı ZDF’de yaptığı açıklamada, Emde’nin gruba alınmamasının görüşmelere başlanırken üzerinde uzlaşılan koşullardan biri olduğunu ileri sürdü.
Banaszak, müzakerelerin içeriğe ilişkin bölümüne ancak antisemitizmle mücadele mutabakatına yeniden uyulması halinde geçilebileceğini söyledi. Sol Parti Federal Eş Genel Başkanı Ines Schwerdtner ise aynı gün ZDF’ye verdiği demeçte, partinin metninin önceki anlaşmayla neredeyse tamamen örtüştüğünü belirterek değerlendirmelerin belgelere değil, yapılanlara göre yapılması gerektiğini savundu.
Mutabakat ve yaptırım hükümleri müzakere edilecek
Sol Parti, SPD ve Yeşillerin 8 Ekim’de kabul ettiği ortak ilkeler antisemitizmle mücadele, Yahudi yaşamının korunması ve örgütlü suçlarla mücadele başlıklarını kapsıyordu. Mutabakat, antisemitik davranış iddialarını incelemek üzere üç bağımsız uzmandan oluşan bir kurul kurulmasını ve kurulun değerlendirmesi doğrultusunda parlamento grubundan çıkarılmaya kadar varabilecek yaptırımları öngörüyordu.
SPD ve Yeşiller, Sol Parti parlamento grubunun 13 Ekim’de yayımladığı açıklamada yaptırım mekanizmasına açıkça yer verilmediğini belirterek partiden mutabakatın temel hükümlerini korumasını istemişti. Schwerdtner, anlaşmanın sulandırıldığı iddiasını reddetti. Ayrıca Sol Parti’nin hem İsrail’in hem Filistin’in var olma hakkını tanıdığını ve Ortadoğu’da iki devletli çözümü desteklediğini söyledi.
14 Ekim akşamı varılan uzlaşmayla, 8 Ekim mutabakatının koalisyon sözleşmesine alınması kabul edildi. Milletvekillerinin mutabakatı ihlal etmesi halinde uygulanabilecek yaptırımların koşulları ve sözleşmenin diğer maddeleri, yeniden başlayan görüşmelerde ele alınacak.
Yeşiller içinde görüşmelerin sürmesi çağrısı
Sol Parti milletvekili Emde’nin gruptan çıkarılması talebi nedeniyle görüşmelerin durdurulması, Yeşillerin Friedrichshain-Kreuzberg ilçe örgütünde tepkiyle karşılandı. İlçe örgütü, müzakerelerin derhal yeniden başlamasını istedi ve Berlin’de siyasi değişimin üç partinin işbirliğiyle mümkün olacağını savundu.
Açıklamada, İsrail hükümetine yönelik eleştirilerin antisemitizmle bir tutulmaması gerektiği vurgulandı; CDU ile kurulabilecek olası bir hükümete de karşı çıkıldı. Yeşiller Berlin Eyalet Başkanı Nina Stahr, görüşmelerin sona ermediğini belirterek Sol Parti’nin ortak mutabakat temelinde masaya dönmesini beklediklerini söyledi. Yeşillerin federal yönetimi Emde’nin grupta yer almasına karşı çıkarken, Berlin’deki bazı örgütler müzakerelerin devamını destekledi.
CDU alternatif koalisyon önerdi
Üçlü görüşmelerin askıya alınmasının ardından CDU, hükümet kurulması için alternatif görüşmelere açık olduğunu duyurdu. Berlin’de 20 Eylül seçimlerini birinci tamamlayan Sol Parti, SPD ve Yeşillerle konut kiraları, hayat pahalılığı, ulaşım, kamu hizmetleri ve kent yönetimi programını müzakere ediyordu. CDU ise bu politikalara kategorik olarak karşı çıkıyor. SPD ve Yeşiller, Sol Parti ile görüşmelere dönme kararını açıklarken CDU’nun önerisine yanıt vermedi.
Emde, Neukölln 1 seçim çevresinde oyların yüzde 46,2’sini alarak doğrudan seçilmişti. Üç partinin yeniden görüşmeye başlamasıyla milletvekilinin Sol Parti parlamento grubundaki üyeliğine ilişkin tartışma da sona erdi.
