TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, 2035’e yönelik üretim planını açıkladı. Hedefler arasında 150’den fazla KAAN, 200’den fazla HÜRJET ve 250’den fazla ANKA-3’ün yanı sıra 10 bini aşkın taktik İHA bulunuyor.
Demiroğlu, Savunma ve Havacılık Sektöründe Alt Yüklenici ve Tedarik Yönetimi Çalıştayı’ndaki panelde şirketin üretim hedeflerini paylaştı. “Prototipten Ölçeklenebilir Seri Üretime Geçişte Savunma Sanayiinde Stratejik Tedarik Zinciri Yönetiminin Dönüşümü ve Alt Yüklenici Rolü” başlıklı panelde açıklanan plan; uçak, helikopter, insansız hava aracı ve uydu programlarını kapsıyor.
TUSAŞ’ın 2035 üretim hedefleri
- KAAN: 150’den fazla
- HÜRJET: 200’den fazla
- HÜRKUŞ: 150’den fazla
- GÖKBEY: 200’den fazla
- T925: 150’den fazla
- T129 ATAK: 100’den fazla
- ANKA-3: 250’den fazla
- AKSUNGUR: 150’den fazla
- ANKA: 150’den fazla
- Taktik İHA: 10.000’den fazla
- Uydu: 20’den fazla
- Yeni ürün veya konfigürasyon: 30’dan fazla
Plan kapsamında sabit kanatlı uçaklarda 500’ü, helikopterlerde 450’yi, taktik İHA’lar hariç insansız hava araçlarında ise 550’yi aşan üretim hedefleniyor. Bu üç ana grupta toplam 1.500’den fazla hava platformuna ulaşılması öngörülüyor. 10 bini aşkın taktik İHA bu toplama dâhil değil ve adet bakımından planın en büyük kalemini oluşturuyor.
KAAN ve HÜRJET hedefleri
TUSAŞ, Türkiye’nin millî muharip uçak programı KAAN’da 2035’e kadar 150’den fazla üretim hedefliyor. Prototip ve test döneminin ardından seri üretime geçilmesiyle kapasitenin kayda değer biçimde artırılması gerekecek.
KAAN’ın Türk Hava Kuvvetlerine bloklar hâlindeki ilk teslimatlarının 2028’in sonunda veya 2029’un başında başlaması amaçlanıyor. Takvim, geliştirme ve test çalışmalarının planlandığı biçimde ilerlemesine bağlı.
HÜRJET için belirlenen 200’ü aşkın uçaklık hedef, Türkiye’nin eğitim uçağı ihtiyacının yanı sıra ihracat ölçeğini de kapsıyor. İspanya, HÜRJET temelinde geliştirilecek entegre eğitim sistemi için 30 uçak alımına yönelik anlaşma imzaladı; teslimatların 2028’de başlaması planlanıyor.
HÜRKUŞ’ta 150’den fazla üretim hedefleniyor. HÜRKUŞ-II’nin askerî tip sertifikasını alması ve Türk Hava Kuvvetlerine teslimatların başlaması, programın seri üretim sürecindeki önemli aşamalar arasında yer alıyor.
Helikopter programlarında 450’yi aşan hedef
2035 planındaki helikopter üretim adetleri GÖKBEY için 200’den fazla, T925 için 150’den fazla, T129 ATAK içinse 100’den fazla olarak açıklandı. Üç programın toplam hedefi 450’yi aşıyor.
GÖKBEY, askerî ve sivil görevlerin yanında kamu kurumlarının ihtiyaçları için geliştiriliyor. Türk Silahlı Kuvvetleri ve İçişleri Bakanlığına teslimatlar sürerken sağlık hizmetleri ve orman yangınlarıyla mücadele gibi görevler için de üretim yapılıyor.
GÖKBEY’den daha yüksek kapasite sınıfında tasarlanan T925’in 10 tonun üzerinde olması planlanıyor. Programın amaçlarından biri, daha fazla taşıma kapasitesine sahip yerli bir genel maksat helikopteri geliştirmek. T129 ATAK da mevcut taarruz helikopteri programıyla üretim planında yer alıyor.
İHA üretiminin ölçeği genişleyecek
TUSAŞ, ANKA-3’te 250’den, AKSUNGUR’da 150’den ve ANKA ailesinde 150’den fazla üretim hedefliyor. Düşük görünürlük özellikli uçan kanat tasarımına sahip ANKA-3’ün geliştirme ve üretim çalışmaları ilerledikçe şirketin insansız savaş uçağı üretim kapasitesinin büyütülmesi amaçlanıyor.
AKSUNGUR, uzun süre havada kalabilmesi ve farklı faydalı yüklerle görev yapabilmesiyle öne çıkıyor. ANKA ailesi ise keşif, gözetleme ve silahlı görevler dâhil çeşitli operasyonel ihtiyaçlara yönelik platformlar sunuyor.
10 binden fazla taktik İHA hedefi, daha küçük ölçekli insansız sistemler için ayrı bir üretim planına işaret ediyor. Ancak bu kategoride yer alacak ürün ve konfigürasyonların ayrıntılı listesi açıklanmadı.
Üretimde alt yüklenicilerin rolü artırılacak
Hedeflere ulaşılması için TUSAŞ’ın üretim altyapısını büyütmesi ve tedarik zincirini yeniden düzenlemesi gerekiyor. Şirket, nihai montaj ve sistem entegrasyonunu kendi bünyesinde tutmayı; parça üretimi ve komponent montajında ise alt yüklenicilerin sorumluluğunu artırmayı planlıyor.
Mehmet Demiroğlu daha önceki açıklamalarında üretim faaliyetlerinin daha büyük bölümünün yardımcı sanayiye aktarılacağını belirtmişti. Planlanan iş bölümünde alt yüklenicilerin yapısal parça üretimi ve büyük komponentlerin montajında daha fazla rol üstlenmesi öngörülüyor.
HÜRJET komponent montaj işlerinin Kayseri’deki TOMTAŞ’a aktarılması bu yaklaşımın örneklerinden biri. Alt yüklenici ağının genişletilmesiyle kapasitenin artırılması, teslimat sürelerinin yönetilmesi ve daha yüksek adetlerde üretim yapılabilmesi hedefleniyor.
Açıklanan rakamlar kesinleşmiş siparişleri değil, TUSAŞ’ın üretim planını gösteriyor. Hedeflere ulaşılması programların teknik olgunluğuna, siparişlere, tedarik zincirinin kapasitesine ve üretim altyapısının gelişimine bağlı olacak.
