Vincent van Gogh’un ünlü eseri Yıldızlı Gece’deki gökyüzü, gerçek bir gözlemden esinlenmiş olabilir. Güney Koreli araştırmacılar, yıldızların konumları ile tarihi belgeleri karşılaştırarak tablonun olası gözlem tarihini 22 Temmuz 1889 sabahı olarak belirledi.
Scientific Reports dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, tablonun gökyüzü tek bir ana ait olmayabilir; ancak astronomik veriler ve van Gogh’un mektupları, eserin gerçek gözlemlerden beslendiği ihtimalini destekliyor.
Yıldız kümesinin tanımı değişti
SLLAB Inc. ve Kyung Hee Üniversitesi Uzay Araştırmaları Okulu’ndan araştırmacılar, tablodaki yıldızların daha önce yanlış tanımlandığı sonucuna ulaştı. Önceki çalışmalar, van Gogh’un mektupları ile gök cisimlerinin konumlarına dayanarak Haziran 1889’u olası tarih olarak göstermişti. Ancak o dönemde Ay’ın evresi, tablodaki görünümle uyuşmuyordu.
Yeni değerlendirmede, resmin merkezindeki yıldızların Koç takımyıldızına değil, Boğa takımyıldızındaki Hyades kümesine ait olduğu öne sürüldü.
Astronomik veriler temmuz tarihine işaret ediyor
Ekip, Hyades’i temel alarak 1889’daki gökyüzünü yeniden hesapladı. Bulgularına göre 22 Temmuz sabahı, şafak vakti Ay, Venüs ve Hyades kümesi aynı anda görülebiliyordu. Ay’ın o günkü evresi de tablodaki görünümle, daha önce önerilen tarihlerden daha fazla örtüşüyordu.
Haziran ayı için yapılan eski tahminlerde ise Venüs ile Koç takımyıldızının alacakaranlık sırasında birlikte görülemeyeceği belirlendi.
Mektuplar ve hava kayıtları incelendi
Araştırmacılar, astronomik hesaplamaların yanı sıra van Gogh’un Fransa’daki Saint-Rémy kentinde bulunduğu gözlem noktasını da değerlendirdi. Sanatçının mektuplarında ağustos böceklerinden söz etmesi, gözlemin sıcak bir temmuz gününde yapılmış olabileceği ihtimalini destekliyor. Dönemin meteorolojik kayıtlarına göre 22 Temmuz’da gökyüzü açıktı.
Bilim insanları, Yıldızlı Gece’nin tek bir sabahın birebir tasviri olduğunu kesin biçimde ileri sürmüyor. Van Gogh’un farklı gecelerdeki gözlemlerini aynı kompozisyonda bir araya getirmiş olması mümkün. Yine de yıldızların konumu, Ay’ın evresi, hava durumu kayıtları ve sanatçının mektupları aynı tarihle örtüşüyor.
