WWF-Türkiye, 1 Kasım’da düzenlenecek 48. İstanbul Maratonu’nda yeşil deniz kaplumbağaları başta olmak üzere yaban hayatını koruma çalışmalarına destek vermek için koşacak. Vakıf, maratona katılacak koşucuları doğa için dayanışmaya çağırıyor.
Koşucular, açacakları bağış kampanyalarıyla çevrelerini de harekete katmayı ve türlerin yanı sıra yaşam alanlarının korunmasına katkı sunmayı amaçlıyor.
Akyatan’daki koruma programı 21 yılı geride bıraktı
WWF-Türkiye’nin Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Millî Parklar (DKMP) 7. Bölge Müdürlüğü iş birliğiyle Adana Akyatan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nda yürüttüğü Yeşil Deniz Kaplumbağası İzleme ve Koruma Programı 21. yılını tamamladı.
Akdeniz’in önemli yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) üreme alanlarından Akyatan’da, 2026 boyunca yuvalama sahaları düzenli olarak takip edildi. Yuvaların korunması ve yavruların denize güvenle ulaşması için çalışmalar yapıldı.
DKMP 7. Bölge Müdürlüğü, saha ekipleri ve gönüllülerin katılımıyla kesintisiz sürdürülen programda, 2006’dan bu yana yaklaşık 8 bin 200 yuva belirlenerek koruma altına alındı. WWF-Türkiye’nin açıkladığı bilgilere göre yaklaşık 283 bin yavrunun denize ulaşması sağlandı. Göç ve beslenme alanlarını bilimsel olarak izlemek amacıyla 19 dişi kaplumbağaya uydu cihazı takıldı; saha çalışmalarına 500’den fazla gönüllü aktif katılım gösterdi.
Program, kaplumbağaların korunmasının yanında kıyı ekosistemlerinin sürdürülebilirliğine de katkıda bulunuyor. Türkiye, yeşil deniz kaplumbağaları için Akdeniz’in önemli yuvalama bölgeleri arasında yer alıyor. Deniz çayırlarını biçen bu tür, denizlerde oksijen üretimi ve karbon depolanmasına katkı sağlıyor.
Kıyı yapılaşması, plastik kirliliği, iklim değişikliği ve balık ağlarına takılma gibi tehditler nedeniyle her bin yumurtadan yalnızca bir ya da ikisi erişkinliğe ulaşabiliyor.
İkinci nesil kaplumbağalar doğdukları sahile dönüyor
Denize ulaşan yavruların erişkinliğe varması 15-20 yıl süren zorlu bir yolculuğu kapsıyor. Akyatan’da doğan kaplumbağalardan bazıları bugün “ikinci nesil anneler” olarak yumurtlamak üzere dünyaya geldikleri kumsallara geri dönüyor.
Uluslararası Doğa Koruma Birliği’nin (IUCN) 2023 yılı sonundaki değerlendirmesine göre, yeşil deniz kaplumbağasının Akdeniz alt popülasyonunun Kırmızı Liste statüsü “Kritik Tehlikede (CR)” düzeyinden “Tehdide Yakın (NT)” kategorisine yükseltildi.
WWF-Türkiye, kaplumbağaların yaşam döngülerini sürdürebilmeleri için güvenli kumsallara ihtiyaç duyduğunu belirterek maraton katılımcılarını doğa için yürütülen dayanışmaya katılmaya çağırıyor. Destek vermek isteyenler kendi bağış kampanyalarını açabiliyor ya da mevcut kampanyalara katkı sunabiliyor.
