Dünya’dan yaklaşık 7,5 ışık yılı uzaktaki kahverengi cüce WISE 0855’in atmosferinde, zamanla değişen su bulutları ve gaz hareketleri saptandı. James Webb Uzay Teleskobu’yla yapılan gözlemler, bulutların kalınlığının değiştiğini ve atmosferdeki hareketlerin bulut yapısını etkilediğini gösterdi.
WISE 0855’in atmosferi 11 saat izlendi
NASA’nın WISE teleskobu, gök cismini ilk kez 2010’da görüntüledi. Astronom Kevin Luhman, verileri incelemesinin ardından WISE 0855’i 2014’te keşfetti. Jüpiter’e benzer boyutlardaki bu cisim, şimdiye kadar bilinen en soğuk kahverengi cüce olarak tanımlanıyor. İlk gözlemlerde, arka plandaki ışık kaynaklarının etkisiyle gerçek renginden daha mavi görünmüştü.
Arizona Üniversitesi Steward Gözlemevi’nden araştırmacılar, James Webb’in kızılötesi gözlem kapasitesini kullanarak WISE 0855’i 11 saat boyunca takip etti. Ekip, her 15 dakikada bir ışık spektrumu kaydetti ve cismin dönüşü sırasında atmosferde meydana gelen değişimleri inceledi. The Astronomical Journal’da yayımlanan araştırmaya göre su bulutlarının kalınlığı zaman içinde farklılaşıyor.
Gaz hareketleri bulutların yapısını etkiliyor
Gözlem sonuçları, WISE 0855 döndükçe farklı bulut katmanlarının görüş alanına girip çıktığını ortaya koydu. Araştırmacılar, atmosferin derinliklerinden yükselen gazların bulutların yapısını değiştirerek değişken hava koşullarına yol açtığını belirtiyor.
Bu bulgular, WISE 0855’in yaşanabilir olduğu anlamına gelmiyor. Atmosferi ve fiziksel özellikleri Dünya’dan çok Jüpiter’e benziyor. Ayrıca bulutlar evrende yeni keşfedilmiş bir olgu değil: Mars’ta geceleri bulut oluşabiliyor, bazı uzak gezegenlerdeyse metal bulutları bulunuyor.
WISE 0855’i araştırmalar açısından öne çıkaran özellikler, Dünya’ya görece yakın olması ve bulut hareketlerinin ayrıntılı incelenebilmesi. Gök cismi yaklaşık 70,8 trilyon kilometre uzaklıkta; 4,25 ışık yılı mesafedeki Proxima Centauri’den yalnızca 3,25 ışık yılı daha uzakta bulunuyor.
James Webb atmosfer bileşenlerini ayrı ayrı inceleyebiliyor
Araştırmanın öne çıkan sonuçlarından biri de James Webb’in atmosfer incelemelerine sağladığı teknolojik katkı. Önceki yöntemlerde bulutların etkilerini, kimyasal bileşimi ve sıcaklık değişimlerini birbirinden ayırmak güçtü.
Araştırma ekibinden Brittany Miles, James Webb öncesinde kullanılan fotometri yöntemlerinin bu özellikleri birbirine karıştırdığını ifade ediyor. Yeni teleskopla atmosferin kimyasal yapısı, sıcaklığı ve bulut hareketleri ayrı ayrı incelenebiliyor.
Astronomlar böylece WISE 0855’te su bulutlarının bulunduğunu saptamanın yanı sıra, bu bulutların zaman içinde nasıl değiştiğini de belirledi. Sonuçlar, uzak gök cisimlerindeki atmosferik olayların daha ayrıntılı araştırılmasına imkân sağlıyor.
