Elon Musk, Ukrayna ordusunun Starlink’i saldırı amaçlı insansız hava aracı operasyonlarında kullanarak hizmet kurallarını çiğnediğini ileri sürdü. Ukraynalı yetkililer ise ticari Starlink bağlantılarının bu görevlerde kullanılamadığını, askeri operasyonlarda ABD ordusuna yönelik Starshield sisteminin devreye alındığını savunuyor. Starlink ve Starshield erişimlerine getirilen kısıtlamaların ardından Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, iki hizmetin yeniden tam kapasiteyle kullanılabildiğini duyurdu.
Musk, teknik açığın kapatıldığını söyledi
Musk’a göre Ukrayna ordusu Starlink’i insanları öldürmeye yönelik drone saldırılarında kullandı ve bu faaliyetler kullanım koşullarına aykırıydı. Musk, söz konusu kullanımın önünü açan teknik açığın geçen hafta kapatıldığını belirtti. Açıklama, Ukraynalı yetkililerin SpaceX’in askeri Starlink bağlantılarını kısıtladığı yönündeki eleştirilerinden yaklaşık iki hafta sonra geldi.
Ukrayna ordusunun Starlink’i haberleşme ve lojistik için, ayrıca ülkeye yönelen insansız hava araçlarına karşı savunmada kullandığı aktarılıyor. Saldırı görevlerinde ise askeri kullanım için ayrı kontroller sunan Starshield’ın tercih edildiği belirtiliyor.
Ukrayna: Ticari Starlink saldırı görevlerine uygun değil
Musk, iddiasını Zelenskiy’nin Ukrayna’nın düşman askeri hedeflerine karşı orta menzilli saldırılarda Starlink kullandığını söylediği paylaşımına dayandırdı. Ukraynalı savunma yetkilileri ise bu sözlerin ticari Starlink terminallerinin saldırı amaçlı drone uçuşlarında kullanıldığı anlamına gelmediğini söylüyor.
Zelenskiy’nin savunma teknolojileri danışmanı Serhii Beskrestnov, Telegram’daki açıklamasında ticari Starlink terminallerinin yalnızca saatte 70 ila 90 kilometre hızla hareket eden cihazlarda bağlantı sağlayabildiğini ve Rusya topraklarında çalışmadığını belirtti. Beskrestnov’a göre bu sınırlamalar, sistemin orta menzilli veya Rusya’nın iç kesimlerini hedef alan uzun mesafeli saldırılarda kullanılmasını fiziksel olarak imkânsız kılıyor.
Ukrayna’nın eski danışmanlarından Serhii Sternenko da iki sistem arasındaki erişim farklarına dikkat çekti. Sternenko, sabit konumda kullanılan Starlink terminallerinin askeri personel ve siviller tarafından kaydedilebildiğini; hareket hâlindeki terminallerin ise bağlantı kurmak için özel bir listeye eklenmesi ve askeri Starshield sistemine tanımlanması gerektiğini söyledi. Bu nedenle drone görevlerinde ticari Starlink’in kullanılamayacağını, uydu bağlantısı gereken operasyonların Starshield üzerinden yürütülebildiğini savundu.
Bağlantılar yeniden sağlandı
Ukraynalı yetkililer, SpaceX’in kısıtlamalarının insansız hava aracı görevleri ve diğer askeri faaliyetlerde aksamalara yol açtığını ileri sürdü. Zelenskiy, cumartesi günü Starlink ve Starshield hizmetlerinin tamamen eski durumuna döndüğünü açıkladı. Kısıtlamaların kaldırılmasıyla Ukrayna ordusunun saatte 400 kilometrenin üzerinde hızla hareket eden cihazlarda yeniden uydu bağlantısı kurabildiği bildirildi.
Kısıtlamaların sorumluluğuna ilişkin farklı açıklamalar
Musk, Ukrayna’daki bağlantı hızının düşürülmesinden başlangıçta ABD hükümetini sorumlu tuttu. ABD Başkanı Donald Trump ise konuyla ilgisi olmadığını ve SpaceX hizmetlerine kimin kısıtlama getirdiğini bilmediğini söyledi. The Wall Street Journal’ın daha sonraki haberinde Trump’ın Musk’tan Ukrayna’ya yönelik sınırlamaları kaldırmasını istediği öne sürüldü.
Starlink ve Starshield aynı SpaceX uydu altyapısından yararlansa da erişim izinleri ve kullanım koşulları farklı. Ukraynalı yetkililer ticari Starlink’in saldırı amaçlı drone görevlerinde kullanılamayacağını belirtirken Musk, hizmet kurallarının ihlal edildiği iddiasını sürdürüyor. Bağlantılar yeniden sağlanmış olsa da kısıtlamaların uygulanma sürecine ilişkin tarafların açıklamaları arasındaki farklılıklar devam ediyor.
Günün Öne Çıkan Fırsatları
BOYA Caster X1 yayın ve podcast kullanımı için sunulan bir ses kontrol cihazı. Kampanya metninde fiyatı 1.454 TL olarak belirtiliyor.
Kodak Ektar H35 yarım kare filmli fotoğraf makinesi, 2.995 TL fiyatla listeleniyor.
Logitech Brio 100 web kamerası görüntülü görüşmeler için sunuluyor; kampanya fiyatı 2.043 TL.
Stantlı manyetik ttec powerbank, ödeme indirimiyle 1.474 TL fiyatla tanıtılıyor.
Polk Signa Solo ses çubuğu, televizyon diyaloglarının daha anlaşılır olmasını hedefleyen bir ürün olarak 7.429 TL fiyatla listeleniyor.
