STM’nin geliştirdiği TUNGA-X avcı İHA, Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığının Antalya Körfezi ve Doğu Akdeniz’de düzenlediği TURNAs-2026 tatbikatında temsili düşman İHA’sını havada etkisiz hâle getirdi. 25 Ekim 2026’daki gösterimde sistem, radar verileriyle görüntü tabanlı takibi birlikte kullandı.
STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret AŞ tarafından geliştirilen TUNGA-X, hedefi takip ettikten sonra hassas bir vuruşla önleme yaptı. Gösterim, bir insansız hava aracının başka bir İHA’ya karşı kullanıldığı önleme yöntemini sahada ortaya koydu.
Radar verisi ve görüntü takibi bir arada
TUNGA-X, İHA tespit radarlarından gelen hedef bilgilerini görüntü işleme tabanlı takip sistemiyle birleştiriyor. Radar hava sahasındaki tehdidin tespit ve izlenmesine destek verirken, elektro-optik ve kızılötesi kameralar hedefin doğrulanmasında ve son yaklaşmada kullanılıyor.
STM’nin aktardığına göre araç, hedefi gerçek zamanlı izleyerek önleme görevini tamamladı. Tatbikattaki görüntülerde TUNGA-X’in hedefin motor paline çarptığı, kendi harp başlığını ise devreye sokmadığı görüldü.
Bu yöntem, düşük maliyetli kamikaze İHA’lara karşı alternatif önleme seçeneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte, bir testteki sonuç sistemin her hedef ve operasyon koşulunda aynı performansı göstereceğini tek başına kanıtlamıyor.
TUNGA-X’in açıklanan teknik özellikleri
STM’nin verdiği bilgilere göre yüksek hızlı önleme görevleri için geliştirilen TUNGA-X, çok rotorlu bir platform. Lançer kullanmadan dikey kalkış yapabiliyor ve farklı platformlardan göreve başlayabiliyor.
- Azami hız: Saatte 300 kilometre
- Operasyon menzili: 25 kilometreye kadar
- Azami operasyon irtifası: 5.000 metre
- Uçuş süresi: Yaklaşık 15 dakika
- Harp başlığı: 750 gram
- Güdüm: GNSS ve optik güdüm, radar destekli hedef takibi
- Görev koşulları: Gece ve gündüz
Belirtilen menzil ve irtifa, belirli uçuş ve görev koşullarına ilişkin teknik değerler. Gerçek performans; uçuş profili, hava durumu, haberleşme altyapısı ve hedefin özelliklerine bağlı olarak değişebiliyor.
Kamikaze İHA’lara karşı avcı platform yaklaşımı
TUNGA-X, özellikle kritik tesisler ve askerî birlikler için tehdit oluşturabilecek düşük maliyetli kamikaze İHA’lara karşı geliştiriliyor. Küçük ve görece ucuz hedeflere geleneksel hava savunma füzeleriyle müdahale edilmesi, maliyet ve mühimmat stoklarının sürdürülebilirliği açısından sorun yaratabiliyor.
Avcı İHA konseptinde hedefin başka bir insansız platformla izlenip fiziksel temas ya da uygun bir önleme yöntemiyle etkisizleştirilmesi amaçlanıyor. TUNGA-X’in görüntü işleme tabanlı otonom takip özelliği de sürecin son aşamasında insan müdahalesine duyulan ihtiyacı azaltmayı hedefliyor.
Radarlarla birlikte çalışabilmesi, sistemin tek başına görev yapan bir araçtan ziyade daha kapsamlı bir hava savunma mimarisine dâhil edilebileceğini gösteriyor.
İlk tanıtım SAHA 2026’da yapıldı
STM, TUNGA-X’i Mayıs 2026’da İstanbul’da düzenlenen SAHA 2026 Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayii Fuarı’nda ilk kez kamuoyuna tanıttı. TURNAs-2026’daki önleme gösterimi, fuardaki tanıtımın ardından sistemin sahada sergilenen kabiliyetlerinden biri oldu.
Son yıllardaki çatışmalarda, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı’nda, kamikaze İHA’ların ve küçük insansız hava araçlarının yaygınlaşması bu tehditlere yönelik daha ekonomik önleme sistemlerine ilgiyi artırdı. TUNGA-X, Türkiye’de bu ihtiyaca yönelik geliştirilen çözümler arasında yer alıyor.
Tatbikatta radar ve görüntü güdümünün birlikte kullanımını gösteren önleme gerçekleştirildi. Sistemin farklı tehditlere karşı etkinliği, operasyonel koşullardaki performansı ve daha geniş hava savunma ağlarıyla entegrasyonu sonraki testler ve kullanım deneyimiyle değerlendirilecek.
