Yunanistan’da öğrenciler, öğretmenler ve kamu çalışanları eğitim bütçesi, ücretler ve barınma koşullarına ilişkin taleplerle yaklaşık 50 kentte eylem yaptı. Atina’daki yürüyüşe katılanların sayısını polis 10 bin ila 12 bin, sendikalar ve öğrenci örgütleri ise 30 bin olarak açıkladı.
Başbakan Kiryakos Miçotakis’in Yeni Demokrasi hükümetinin eğitim ve ekonomi politikalarını protesto eden gösteriler çarşamba günü ülke genelinde düzenlendi. Selanik, Patras, Larisa ve Girit’te de eylemler yapıldı. Anadolu Ajansı’nın Yunan devlet televizyonu ERT’den aktardığına göre Selanik’te 2 bin 500, Patras’ta 3 binden fazla kişi yürüdü.
Öğrenciler 20 Ekim gecesi parlamento binasının bulunduğu Sintagma Meydanı’na çadır kurarak protestoları başlattı. Ertesi gün Atina Üniversitesi önünden başlayan yürüyüşe öğretmen sendikaları ve kamu emekçileri de katıldı. Göstericiler eğitim bütçesinin artırılmasını ve hayat pahalılığına karşı önlem alınmasını istedi.
Atina’da yaklaşık 3 bin polis görevlendirildi ve bazı metro istasyonları geçici olarak kapatıldı. Polis yürüyüş öncesinde 21 kişiyi kontrol amacıyla karakola götürdü. Parlamento önündeki ana gösteri olaysız sona erdi; Omonia Meydanı çevresinde ise sınırlı gerginlik yaşandı.
Öğrenciler barınma desteğinin artırılmasını istiyor
Öğrenci dernekleri kiraların düşürülmesini, barınma yardımının artırılmasını, yeni yurtlar yapılmasını ve mevcut yurtların yenilenmesini talep ediyor. Kamu üniversitelerindeki eğitim ve barınma hizmetlerinin genişletilmesi de talepler arasında. Öğrenci örgütleri aylık 500 avro barınma desteği ve kira sınırlaması istiyor.
Associated Press’e konuşan mühendislik öğrencisi Panagiotis Moschonas, aylık 120 avro olan kira desteğinin kiranın yarısını bile karşılamadığını ve ödemenin yıl sonunda yapıldığını söyledi.
“Burada hayatta kalmak çok zor. Kiralar gerçekten çok yüksek, evler çok küçük. Ailelerimiz kiramızı, elektriğimizi ve burada yaşamamız için gerekenleri karşılamakta zorlanıyor.”
Reuters’a konuşan 21 yaşındaki Georgia Foukidou, barınma giderlerinin aileler üzerindeki yükünü bu sözlerle anlattı. Le Monde’un aktardığı Geoaxis araştırmasına göre son on yılda kiralar Atina’da yüzde 115’in, Selanik’te yüzde 93’ün üzerinde yükseldi. Ülkede aylık asgari ücret nisandan bu yana 920 avro.
Felsefe öğrencisi Tasos Mertzianidis, Le Monde’a kamu üniversitelerindeki altyapının kötüleştiğini ve öğrenci desteğinin yetersiz kaldığını söyledi. Mertzianidis, yüksek kiraları karşılayamayan öğrencilerin eğitimlerini bırakmak zorunda kaldığını belirtti.
Öğretmenler grev ve ücret artışı talebiyle eylemde
İlkokul Öğretmenleri Federasyonu (DOE) 21 Ekim’de 24 saatlik grev yaptı. Ortaöğretim Öğretmenleri Federasyonu (OLME) ise üç saat iş bıraktı. Kamu Çalışanları Üst Konfederasyonu (ADEDY) üyeleri ve hastane doktorları da gösterilere katıldı.
DOE, 14 Ekim tarihli grev çağrısında kamu eğitimindeki durumun öğretim yılının başında kritik bir noktaya geldiğini bildirdi. Federasyon ücretlerin artırılmasını, boş öğretmen kadrolarının doldurulmasını, okulların güvenli hale getirilmesini ve eğitimde özelleştirmeye son verilmesini istedi. Açıklamada, hükümetin bütçe ve mali kısıtlama politikalarının düşük ücretlere, binlerce öğretmen açığına, okullarda mali sıkışıklığa ve yetersiz altyapıya yol açtığı savunuldu.
Associated Press’e konuşan öğretmen Ioannis Rompas, hayat pahalılığı nedeniyle ay sonunu getirmenin zorlaştığını ve okullardaki koşulların her yıl kötüleştiğini söyledi.
OLME’ye göre ülkede yaklaşık 15 bin öğretmen kadrosu boş. Eğitimciler sınıf mevcutlarının azaltılmasını, sözleşmeli öğretmenlerin kadroya alınmasını ve okullara psikolog, hemşire ile sosyal hizmet uzmanı atanmasını talep ediyor. Okul binalarındaki güvenlik sorunları da protestolarda gündeme getirildi.
Eurostat’ın 2023 verilerine göre Yunanistan, gayrisafi yurtiçi hasılasının yüzde 3,3’ünü eğitime ayırdı. Avrupa Birliği ortalaması aynı dönemde yüzde 4,7 oldu.
Göstericiler Fransa’daki öğrenci eylemleriyle dayanışma mesajı verdi
Atina’daki göstericilerin bir bölümü Fransa’daki öğrenci ve lise protestolarıyla dayanışma pankartları taşıdı. Eylemde “Yunanistan’dan Fransa’ya, kamusal ve parasız eğitim için mücadele ediyoruz!” sloganı öne çıktı.
Selanik Aristoteles Üniversitesi’nde öğrenci sendikası başkanlığı yapan Katia Koubousidou, AFP’ye Yunanistan’da da kamusal ve parasız eğitim istediklerini söyledi. Koubousidou, eylemlerin tek seferlik olmadığını ve gösterileri sürdürmek için planları bulunduğunu belirtti.
CNN Yunanistan’a konuşan bir siyaset bilimi öğrencisi de eğitim karşıtı yasalara, hayat pahalılığına ve üniversitelerin altyapı sorunlarına tepki gösterdi. Öğrenci, kirasının 800 avro olduğunu söyledi.
Hükümet yurt projeleri ve enerji desteğini duyurdu
Eğitim Bakanı Sofia Zacharaki, barınma maliyetlerinin aileler üzerindeki yükünün farkında olduklarını belirterek yeni yurtların yapımı ve mevcut tesislerin yenilenmesi için 733 milyon avroyu aşan projelerin sürdüğünü açıkladı.
Miçotakis hükümeti, yükselen enerji fiyatlarına karşı hanelere ve işletmelere sağlanacak desteğin yaklaşık 1 milyar avroya ulaşacağını duyurdu. Başbakan Miçotakis ise Yunanistan’ın mali kriz yıllarındaki büyük toplumsal çalkantı dönemine geri dönmeyeceğini söyledi.
