Hollanda hükümeti, kamu yönetiminde maliyetleri düşürüp verimliliği artırmak için önümüzdeki yıllarda yaklaşık 25 bin tam zamanlı pozisyonu azaltmayı hedefliyor. Kamu iş gücünün yaklaşık yüzde 16’sına denk gelen plan kapsamında yapay zekâdan da yararlanılması gündemde. Polis ve savunma birimleri ise personel azaltımının dışında tutulacak.
Hükümetin tasarruf programında 2027’ye kadar 900 milyon avro, 2035’e kadar ise 3,5 milyar avro maliyet azaltımı öngörülüyor. Ancak kadro küçülmesinin hangi kurumlarda, hangi yöntemlerle uygulanacağı ve hedeflenen tasarrufun ne kadarının yapay zekâ kullanımından geleceği henüz açıklanmadı.
Yapay zekâ planının 2027’de hazırlanması bekleniyor
Hükümetin açıklamasına göre kamu kurumlarında yapay zekâdan nasıl yararlanılacağına ilişkin hedefler ve tasarruf planları 2027’nin ilk çeyreğinde hazırlanacak. Kurumların mevcut iş süreçlerinin değerlendirilmesi ve teknolojinin hangi alanlarda kullanılabileceğinin belirlenmesi planlanıyor. Şimdilik belirli bir sistem, yazılım sağlayıcısı ya da uygulama modeli duyurulmuş değil.
Hollanda Devlet Sekreteri Eric van der Burg, parlamentoya gönderdiği mektupta düzenlemelerin daha basit, akıllı ve küçük bir kamu yönetimi oluşturma hedefi taşıdığını belirtti. Bloomberg’in aktardığına göre van der Burg, çeşitli kamu kurumlarında yürütülen yapay zekâ girişimlerinin kapsamını genişletmek istiyor. Bu projelerin bugüne kadarki tasarruf veya verimlilik sonuçlarına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Personel azaltımının yöntemi belirsiz
Hükümet, 25 bin pozisyonun işten çıkarma, emeklilik, boşalan kadroların doldurulmaması ya da kurumların yeniden yapılandırılması gibi hangi yollarla azaltılacağını belirtmedi. Bu tercih, hem kamu çalışanları hem de hizmetlerden yararlanan vatandaşlar üzerindeki etkileri belirleyecek. Personel sayısındaki düşüşe rağmen hizmetlerin hızı ve kalitesinin korunup korunamayacağı da uygulama sürecinde önem taşıyacak.
Yapay zekâ belge işleme, bilgileri sınıflandırma, kurum içi arama ve rutin idari görevlerde çalışanların iş yükünü azaltmak için kullanılabilecek seçenekler arasında yer alıyor. Bununla birlikte, bu tür teknolojilerin tüm görevleri insan müdahalesi olmadan yerine getireceği anlamına gelmediği vurgulanıyor. Kişisel verilerin korunması, kararların açıklanabilirliği, sistemlerin doğruluğu ve hatalı sonuçların denetlenmesi gibi konuların da gözetilmesi gerekecek.
Tasarruf hedefleri aşamalı olarak artacak
Program, kamu personeli giderlerinin yanı sıra operasyonel maliyetlerde de düzenlemeler yapılmasını öngörüyor. Ancak 900 milyon ve 3,5 milyar avroluk hedeflerin ne kadarının personel azaltımından, teknolojik dönüşümden ya da diğer idari önlemlerden sağlanacağı açıklanmış değil. Polis ve savunmaya tanınan istisna, kesintilerin kamu yönetiminin tüm alanlarına aynı biçimde uygulanmayacağını gösteriyor.
Şu aşamada açıklanan başlıca unsurlar, azaltılması planlanan pozisyon sayısı, 2027 ve 2035 için belirlenen tasarruf tutarları ile polis ve savunma birimlerinin kapsam dışında bırakılması. Yapay zekânın hangi görevlerde kullanılacağı ve sağlayacağı tasarrufun nasıl hesaplanacağı ise 2027’nin ilk çeyreğinde hazırlanması planlanan çalışmalarla netleşecek.
