Türkiye’den Liman-İş’in de katıldığı uluslararası sendika ağı, savaşlara ve limanların askerî amaçlarla kullanılmasına karşı 30 Ekim 2026’da eylem düzenleyecek. Dört kıtada 17 ülkeden 11 sendikal örgütün katılımıyla 100’ü aşkın limanda grev, iş bırakma ve protestolar yapılması planlanıyor.
Sendikalar, ticari limanların silah, mühimmat, askerî teçhizat ve asker taşımacılığında kullanılmasının sona ermesini talep ediyor. Limanların savaşın lojistik merkezlerine dönüştürülmesine ve NATO, ABD ya da Avrupa Birliği için askerî üs haline getirilmesine karşı çıkan örgütler, kamu kaynaklarının silahlanma yerine toplumsal ihtiyaçlara ayrılmasını istiyor.
Uluslararası eylemin sloganı “Limanlar barış için, insanca çalışma koşulları için” olarak açıklandı. Eylemlerin yöntemi ülkelere göre değişecek: Bazı limanlarda greve gidilecek, bazı yerlerde gösteriler yapılacak veya silah ve askerî malzeme yüklenmesi reddedilecek.
Ortak eylem kararı İstanbul’da alındı
30 Ekim için ortak eylem kararının zemini, Mayıs 2026’da İstanbul’da yapılan Üçüncü Akdeniz ve Avrupa Liman İşçileri Sendikaları Uluslararası Toplantısı’nda oluşturuldu. Liman-İş’in ev sahipliğindeki buluşmaya Akdeniz ve Avrupa’da 40’tan fazla limandaki işçileri temsil eden sendika temsilcileri katıldı.
Katılımcılar İstanbul Bildirgesi’ni oybirliğiyle kabul ederek liman işçilerinin savaş ekonomisinin parçası olmayı reddettiğini duyurdu. Bildirge, 30 Ekim eylemlerinin ortak politik ve sendikal çerçevesini oluşturdu. Sendikalar, eylem hazırlıklarını 15 Ekim’de Roma’da düzenledikleri uluslararası basın toplantısında da açıkladı.
İstanbul Bildirgesi’ndeki altı talep
Bildirge, silah sevkiyatlarının durdurulmasının yanı sıra savaş karşıtı talepleri ücret, çalışma koşulları, iş güvencesi ve otomasyon konularıyla birlikte ele alıyor. Metindeki altı talep şöyle:
- Filistin halkına yönelik soykırımın derhal sona ermesi; uluslararası toplumca tanınan, 1967 sınırları içinde ve başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin Devleti’nin tanınması.
- ABD ve İsrail’in Batı Asya’da ve İran’a karşı yürüttüğü saldırı savaşlarının sona ermesi. Küba, Venezuela ve Sudan halklarıyla tam dayanışma kurulması; halkların işgale direnme ve kendi kaderini tayin etme hakkının desteklenmesi.
- Limanların savaş bölgelerine gönderilecek silah, mühimmat, askerî teçhizat veya askerlerin taşınmasında kullanılmaması; NATO, ABD ya da Avrupa Birliği askerî üslerine dönüştürülmemesi ve armatörlerle tekelci grupların çıkarlarına hizmet etmemesi.
- Savaş ekonomisine, hükümetlerin yeniden silahlanma planlarına ve Avrupa Birliği’nin limanlarla stratejik altyapıyı askerîleştirme projelerine karşı çıkılması; kamu kaynaklarının savaş yerine toplumsal ihtiyaçlara ayrılması.
- Toplu iş sözleşmelerinin gerçek ücret artışlarını, güvenceli istihdamı, çalışma saatlerinin azaltılmasını ve adil emeklilik haklarını güvence altına alması.
- Teknolojik ilerleme, makineleşme, otomasyon ve yapay zekânın istihdamı ortadan kaldırmak veya işçi haklarını zayıflatmak için kullanılmaması.
Eylemler Türkiye’de üç kentte yapılacak
Türkiye’de İstanbul, Mersin ve Antalya’daki limanlarda eylem düzenlenmesi planlanıyor. Yunanistan, Fransa, İtalya, İspanya, Bask Bölgesi, Hindistan, Kıbrıs, Fas ve İrlanda’dan işçilerin de katılması beklenen seferberliğe son günlerde ABD, Meksika ve Almanya’dan liman işçileri de dahil oldu.
Sendikaların verdiği bilgiye göre eylemler, Fransa’nın güneybatısından Pire’ye uzanan yaklaşık 1.100 deniz millik kıyı şeridini etkileyecek. Greve katılan sendikalar Akdeniz’deki konteyner trafiğinin yüzde 40’ını yönetiyor; yaklaşık 40 bin konteynerin hareketinin durması öngörülüyor.
