Yapay zekâ yatırımları hızla büyürken teknoloji sektörü dışındaki büyük şirketlerin gelir ve kâr marjlarında bu yatırımlara bağlı belirgin bir artış görülmüyor. Apollo Global Management Başekonomisti Torsten Slok’un analizine göre yapay zekânın finansal getirisi, teknoloji şirketleri dışında henüz ölçülebilir düzeye ulaşmış değil.
Slok, S&P 500’deki Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia ve Tesla’dan oluşan yedi büyük teknoloji şirketini değerlendirme dışında bırakarak kalan 493 şirketi inceledi. Bu iki grup arasındaki karşılaştırmada, teknoloji devlerinde çalışan başına gelir ve kâr marjları yükselirken S&P 493 şirketlerinde benzer bir ilerleme kaydedilmedi.
Çalışan başına gelir ile kâr marjlarının yatay seyretmesi, yapay zekâ yatırımlarının teknoloji dışındaki şirketlerin finansal sonuçlarına henüz geniş ölçekte yansımadığını gösteriyor. Slok’a göre Amerikan şirketleri, yoğun yatırım ve beklentilere karşın bu teknolojiden şu ana kadar ölçülebilir bir mali kazanç elde edebilmiş değil.
Yapay zekâ harcamaları maliyet baskısı yaratıyor
Finansal katkının sınırlı kalması, şirketlerin yapay zekâ harcamalarına bakışını da değiştirebiliyor. Slok, işletmelerin başlangıçta büyüme fırsatı olarak değerlendirdiği bu yatırımları giderek daha çok maliyet unsuru olarak görmeye başladığını belirtiyor. Modellerin çalışması için kullanılan işlem birimleri, yani token’lar, şirketlerin kâr marjları üzerinde baskı oluşturabiliyor.
Girişim sermayesiyle büyüyen şirketler yapay zekâ modellerine yatırım yapmayı ve daha fazla token tüketmeyi sürdürürken geleneksel işletmeler en yeni ve en pahalı modellere aynı ölçüde ihtiyaç duymuyor. Gelişmiş modellere yüksek ücret ödeme konusundaki isteksizlik, yapay zekâ hizmetlerine yönelik harcamaların ekonominin geneline yayılmasını da sınırlıyor.
Daha ucuz modeller tek başına kâr artışı sağlamayabilir
Yapay zekâ modellerinin ucuzlaması ve benzer yeteneklerin daha düşük maliyetle sunulması şirketler için yeni olanaklar doğurabilir. Ancak Slok, kullanım maliyetlerinin düşmesinin kendiliğinden daha fazla gelir ya da kâr anlamına gelmeyeceği uyarısında bulunuyor.
Ekonomiste göre yapay zekâ hesaplama ve bilgi işleme alanlarında güçlü olsa da iş hayatındaki başarı yalnızca doğru bilgiye ulaşmaya bağlı değil. Kararların hangi koşullarda verileceği, risklerin nasıl ele alınacağı ve farklı çıkarların nasıl dengeleneceği de önem taşıyor.
Slok, iş dünyasındaki zekânın önemli bir kısmının muhakemeye dayandığını, muhakemenin de bağlamdan bağımsız düşünülemeyeceğini ifade ediyor. Aynı soruya farklı insanların veya yapay zekâ modellerinin değişik yanıtlar verebilmesi bu duruma örnek gösteriliyor.
Slok ayrıca yapay zekânın hesap verebilirlik, güven, kurum kültürü, yazılı olmayan kurallar, etik ikilemler ve adalet gibi kavramları insanlar gibi kavrayamadığını savunuyor. Bu unsurlar; itibar risklerinin yönetiminde, müşteri ilişkilerinde ve uzun vadeli gelirlerin artırılmasında rol oynuyor. Bu nedenle bir modelin belirli görevleri daha hızlı ya da düşük maliyetle yapabilmesi, şirketin genel performansının da aynı oranda yükseleceği anlamına gelmiyor.
Son dönemde yayımlanan çeşitli araştırmalar da şirketlerde yapay zekânın henüz belirgin bir verimlilik artışı sağlamadığına işaret ediyor. Bununla birlikte mevcut bulgular, teknolojinin hiçbir şirkete fayda sağlamadığını veya ileride finansal getiri yaratamayacağını kanıtlamıyor. Ortaya konan tablo, yapay zekânın şirket gelirleri ve kâr marjlarında geniş ölçekli bir katkısının henüz gösterilemediği yönünde.
