Çin, yeni nesil güneş hücresi teknolojilerinin ihracatına ilişkin denetimleri genişletmeyi önerdi. Ticaret Bakanlığı ile Bilim ve Teknoloji Bakanlığının 16 Ekim tarihli ortak duyurusunda, fotovoltaik alanındaki 12 teknoloji başlığının yasaklı veya kısıtlı ihracat listesine alınması planlanıyor. Taslak için kamuoyu görüşleri 15 Kasım’a kadar alınacak.
Üretim bilgisi ve bazı ekipmanlar kapsamda
Fotovoltaik başlıklar, polisilikon, silisyum dilimi ve güneş hücresi üretimine ilişkin teknik bilgileri kapsıyor. Bu bilgileri içeren belirli temel ekipmanlar da öneri kapsamına girebiliyor. Fotovoltaik bölüm, yapay zekâ ve biyotıp gibi alanları da içeren toplam 40 teknoloji başlığından oluşan paketin bir parçası.
Bakanlığın açıklamasına göre belirlenen denetim eşiklerinin altında kalan teknolojiler kapsam dışında tutuluyor. Bu nedenle öneri, Çin’den ihraç edilen bütün güneş enerjisi ürünlerine yönelik genel bir satış yasağı anlamına gelmiyor.
Üretim bilgisini başka bir ülkeye aktarmak, nihai ürünü satmaktan farklı bir işlem. Yurt dışında üretim hattı kurmak veya teknik lisans vermek, ekipmanla birlikte üretim bilgisinin de aktarılmasını gerektirebiliyor. Taslak, bu tür teknoloji transferlerinin sınırlarını belirlemeyi amaçlıyor.
Taslak ile geçici kayıt uygulaması farklı
Önerilen yasaklar ve lisans koşulları henüz kesinleşmedi. Ancak duyuruda yer alan teknolojiler için ihracattan önce geçici kayıt şartı uygulanmaya başladı. Daha önce başlatılmış fakat tamamlanmamış işlemler de kayıt kapsamına alınıyor.
Geçici kayıt; teknik bilginin mülkiyetinin devredilmesi veya bu bilginin yurt dışında kullanılmasına izin verilmesi gibi durumları içeriyor. Bu nedenle görüşe sunulan taslak ile yürürlükteki geçici kayıt adımını birbirinden ayırmak gerekiyor. Nihai kapsam, görüş sürecinden sonra yayımlanacak düzenlemeyle netleşecek.