ABD’nin Minnesota eyaletinde hasat yapan bir çiftçi, tarlasında yaklaşık 3,35 metre çapında metal bir parça buldu. İncelemeler, parçanın yaklaşık bir ay önce Çin’den fırlatılan Zhuque-2E roketine ait olduğunu gösterdi. Olay, kontrolsüz uzay aracı dönüşlerinin oluşturabileceği riskleri yeniden gündeme getirdi.
Mısır tarlasında büyük metal parça bulundu
Minnesota’daki Scott Township bölgesinde sonbahar hasadı yapan çiftçi, mısır saplarının arasında dairesel bir metal nesneyle karşılaştı. Çarşamba günü yapılan ihbar üzerine bölgeye giden Stevens County Şerif Ofisi ekipleri, enkazın tarlada bulunduğunu doğruladı.
Yetkililer parçanın halk açısından tehlike oluşturmadığını bildirdi. Nesnenin kime ait olduğunun belirlenmesi ve güvenli şekilde kaldırılması için eyalet ve federal kurumlar birlikte çalışmaya başladı.
Roket parçaları ABD semalarında görüldü
Metal parçanın, Çinli uzay şirketi LandSpace’in geliştirdiği metan yakıtlı Zhuque-2E roketinden kaldığı belirlendi. Roket, eylül ayında Gobi Çölü’ndeki bir uzay üssünden fırlatılmış ve Çin’in SpaceX Starlink’e alternatif olarak geliştirdiği Qianfan haberleşme ağı için 10 uydu taşımıştı.
Fırlatmadan yaklaşık yarım saat sonra uyduları 900 kilometre yükseklikteki dairesel kutupsal yörüngeye bırakan roket, görev sonrasında Dünya’ya dönmek üzere motorlarını yeniden ateşledi. Yaklaşık 75 ila 80 dakika süren uçuşun sonunda, Dünya çevresindeki ilk turunu tamamlayamadan atmosfere girdi.
Atmosferde yanarak ilerleyen parçalar, Kansas’tan Minnesota’ya uzanan geniş bir bölgede parlak izler oluşturdu. Olay Wisconsin’in batı ufkundan da görüldü. Parçalardan birinin Minnesota’daki mısır tarlasına düştüğü daha sonra anlaşıldı.
Yörüngeden çıkış sırasında hata ihtimali
Uzmanlar, görevini tamamlayan roket kademelerinin genellikle yerleşim yerlerinden uzakta, okyanus üzerindeki güvenli bölgelere yönlendirildiğini belirtiyor. Zhuque-2E parçalarının ABD topraklarına ulaşması, yörüngeden çıkış için yapılan motor ateşlemesinde sorun yaşanmış olabileceğine işaret ediyor.
LandSpace’in daha önce de benzer bir sorun yaşadığı biliniyor. Zhuque-2E’nin haziran ayındaki uçuşunda üst kademe, görev tamamlandıktan sonra parçalanmış ve alçak Dünya yörüngesinde enkaz bırakmıştı.
Uluslararası hukuk kapsamında, uzaya gönderilen nesnelerin yeryüzünde yol açtığı zararlardan fırlatmayı gerçekleştiren ülke sorumlu tutuluyor. Minnesota’da bulunan metal parçanın nasıl kaldırılacağına ilişkin çalışmalar sürerken LandSpace olay hakkında henüz resmi açıklama yapmadı.
